Kunstwerk uitgelicht

Kunstwerk uitgelicht
Elke maand vindt u hier een kunstwerk uit de vaste collectie uitgelicht.

Januari 2012
De nieuwe havenwerken te Enkhuizen (1885-1886) is een uniek schilderij in het oeuvre van Hendrik Willem Mesdag. Heel  anders dan in zijn andere werk is hier een hoofdrol weggelegd voor de nieuwste ontwikkelingen van de moderne tijd.

Mesdag werd vooral bekend met zijn voorstellingen van bomschuiten op het strand, het vissersleven in het pittoreske Scheveningen of schepen voor de kust. Voor De nieuwe havenwerken te Enkhuizen koos hij verrassend genoeg een onderwerp uit de actualiteit: de aanleg van de spoorverbinding tussen Enkhuizen en Amsterdam en de daaraan gekoppelde spoorhaven voor een veerdienst naar Stavoren. De arbeiders en de locomotieven met rookpluimen geven een goed beeld van de bedrijvigheid. De heldere, koele kleuren van het Hollandse landschap komen sinds een recente restauratie weer mooi tot hun recht.

Naast de thematiek van De nieuwe havenwerken te Enkhuizen valt ook de bijna oneindige uitgestrektheid van het landschap op, die nog benadrukt wordt door het langwerpige formaat van het doek. Daarmee doet het schilderij denken aan het Panorama van Scheveningen, dat vijf jaar eerder gereed kwam, in 1881. In het Panorama legde Mesdag het weidse uitzicht vast vanaf het Seinpostduin, niet lang voordat het afgegraven werd om plaats te maken voor een uitbreiding van de steeds mondainere badplaats Scheveningen. Het Panorama was daarmee een protest tegen dezelfde oprukkende moderne tijd die hij enkele jaren later juist nauwgezet vastlegde in De nieuwe havenwerken te Enkhuizen.