Kom tekenen tijdens Penseelprinsessen!
Tijdens de tentoonstelling Penseelprinsessen organiseren we wekelijks van 14 uur tot 16 uur een tekenworkshop voor volwassenen.

Polder- en rivierlandschappen, stadsgezichten, voorstellingen uit het leven van boeren en vissers, molens, klederdrachten en bollenvelden, kortom alles wat typisch Hollands was, sprak in de 19de eeuw tot de verbeelding van talloze kunstenaars uit Europa en Amerika, onder wie Kandinsky, Max Liebermann, Monet, Picasso, Gari Melchers, Hans von Bartels en Signac.

De behoefte van buitenlandse kunstenaars om Holland te bezoeken en te schilderen, manifesteert zich voor het eerst in de Romantiek en hangt samen met een herwaardering van de Hollandse schilderkunst uit de 17de eeuw. Het is aanvankelijk een reis naar het land van Rembrandt, Van Ruisdael en Cuyp. Onder invloed van het realisme worden tot dan nauwelijks bekende meesters als Frans Hals en Vermeer aan de vergetelheid onttrokken.

Tegen het eind van de 19de eeuw is er een ware ‘Holland-mode’ ontstaan en worden pittoreske dorpen als Volendam en Laren overspoeld door kunstenaars uit den vreemde. Zij beschouwden Holland als een land waar de tijd nog stil had gestaan, idyllisch en … exotisch! Deze lezing laat Nederland zien door vreemde ogen, soms verrassend afwijkend van het beeld dat de Nederlandse schilders uit die tijd gaven.

Bezoekers van De Mesdag Collectie hebben gratis toegang tot de lezing. U kunt zich aanmelden door een mail te sturen naar  info@demesdagcollectie.nl

terug naar boven

Van 30 mei tot en met 26 augustus 2012 is in De Mesdag Collectie Den Haag de tentoonstelling Penseelprinsessen II. Schilderen als beroep te zien. In het voormalig woonhuis van de 19de-eeuwse kunstenares Sientje Mesdag-van Houten zijn dan ongeveer 40 schilderijen, miniaturen en beeldhouwwerken van haar en haar tijdgenotes te zien. Het zijn werken van kunstenaressen als Thérèse Schwartze, Henriette Ronner-Knip, Suze Robertson en Sientje Mesdag zelf, die tot de eerste lichting vrouwen behoorden die de mogelijkheid hadden een professionele carrière op te bouwen. Deze schilderessen behoren tot de top van de Nederlandse kunstwereld. Sientje Mesdag, getrouwd met de bekende Haagse School-schilder Hendrik Willem Mesdag, wierp zich op als verzamelaar en als steun en toeverlaat van haar vrouwelijke collega’s. De tentoonstelling bevat naast werken uit De Mesdag Collectie bruiklenen uit onder andere Museum Boijmans Van Beuningen en het Rijksmuseum. Daarnaast zijn er vele schilderijen uit particulier bezit te zien. Een van de topstukken is het zelfportret van Thérèse Schwartze (1851-1918) dat zij schilderde voor de befaamde portrettenverzameling van de Uffizi Galerij in Florence. Het is de eerste keer sinds 100 jaar dat dit werk weer in Nederland te zien is.

In de 19de eeuw beoefenen ruim 1100 vrouwen de beeldende kunst in Nederland. Naast dames die de kunst uitsluitend als hobby beschouwen, ontstaat een groeiende groep vrouwen die schildert als beroep. Tot 1850 bewijzen vooral dochters uit kunstenaarsfamilies dat ze een zelfstandige carrière als schilderes kunnen opbouwen. Kunstenaressen als Elisabeth Kiers-Haanen, Francina Louise Schot en Henriëtte Geertruida Knip specialiseren zich in het schilderen van miniatuurportretten, kleine stillevens en genrestukken. Naarmate de onderwijsmogelijkheden zich na 1850 uitbreiden en de kunstacademies hun deuren voor vrouwelijke leerlingen openen, groeit het aantal professionele kunstenaressen in ons land snel en zijn ze al gauw niet meer weg te denken uit de kunstwereld. Thérèse Schwartze, Henriette Ronner-Knip en vele anderen exposeren in binnen- en buitenland en verkopen hun werk aan verzamelaars en kunsthandels. Ze worden lid van kunstenaarsverenigingen zoals Arti en Amicitiae en doen zo hun intrede in de kunstwereld.

Sientje Mesdag-van Houten
In de collectie van het schildersechtpaar Hendrik Willem en Sientje Mesdag, het huidige museum De Mesdag Collectie, bevinden zich opvallend veel werken van kunstenaressen. Sientje heeft zich jarenlang ingezet voor jonge, talentvolle kunstenaressen, voor wie kunstverzamelaars en handelaars op dat moment nog geen belangstelling hadden. Zij verwierf niet alleen werk van bekende kunstenaressen, met wie ze bevriend was, maar ook van nog onbekende vrouwelijke schilders. Ze is voor velen belangrijk geweest bij het opzetten van een zelfstandige beroepspraktijk.

Samenwerking met Paleis het Loo en het RKD
Penseelprinsessen II. Schilderen als beroep is het vervolg op de tentoonstelling Penseelprinsessen I. Kunstenaressen rond het hof in de 19de eeuw die nog tot en met 28 mei te zien is in Paleis het Loo. Beide tentoonstellingen zijn samengesteld door gastconservator Hanna Klarenbeek en worden georganiseerd in samenwerking met het RKD (Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie).

Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerd boek over de positie en ontwikkeling van kunstenaressen in de 19de eeuw in Nederland.
Penseelprinsessen en broodschilderessen. Vrouwen in de beeldende kunst 1808-1913, door Hanna Klarenbeek, 240 pagina’s, 150 illustraties, € 29,50 (alleen Nederlandse uitgave), Uitgeverij THOTH, in samenwerking met het RKD en het Van Gogh Museum.

De Mesdag Collectie
Het museum is in 1887 door de Haagse zeeschilder Hendrik Willem Mesdag (1831-1915) en zijn vrouw Sientje van Houten (1834-1909) gebouwd naast hun huis aan de Laan van Meerdervoort, om hun uitgebreide kunstverzameling in onder te brengen. De collectie, zorgvuldig door het echtpaar samengesteld, wordt tot de dag van vandaag in een 19de-eeuwse opstelling in de originele interieurs tentoongesteld. De Mesdag Collectie bevindt zich op loopafstand van Panorama Mesdag, een van de meesterwerken van deze kunstenaar. Het museum is woensdag t/m zondag geopend van 12-17 uur.

————————————————————————–

Noot voor de redactie / niet voor publicatie:
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de afdeling Communicatie De Mesdag Collectie / Van Gogh Museum, Natalie Bos: T + 31 (0)20 570 52 92, e-mail: pressoffice@demesdagcollectie.nl, www.demesdagcollectie.nl

De Mesdag Collectie valt onder het beheer van het Van Gogh Museum in Amsterdam. De collectie van museum De Mesdag Collectie vormt een waardevolle aanvulling voor het museum in Amsterdam dat zich tot doel stelt het leven en werk van Vincent van Gogh en zijn tijdgenoten toegankelijk te maken voor een breed publiek. De Mesdag Collectie biedt context aan het leven van Van Gogh en de mensen die hem inspireerden of geïnspireerd waren door Van Gogh.

terug naar boven

Groepsgrootte, duur en kosten
Per rondleiding kunnen maximaal 10 personen mee. Meer rondleidingen tegelijk zijn mogelijk.
Een rondleiding duurt 1 uur en kost € 60,- per groep (exclusief entree museum).

Reserveren
Graag vooraf, minimaal 2 weken van tevoren, reserveren via info@demesdagcollectie.nl of via 070-362 14 34.

terug naar boven

terug naar boven

De workshops zijn afwisselend op woensdag en zaterdag tijdens de duur van de tentoonstelling en duren van 14 tot 16 uur. Tussendoor schenken wij thee of koffie, bij mooi weer in de tuin.

Bijzonderheden over de kosten, de precieze data en over inschrijvingen vindt u binnenkort op deze site. Op verzoek bieden wij u ook graag een groepsarrangement. Inschrijvingen zijn mogelijk vanaf 30 april.

terug naar boven

Gedurende meer dan twintig jaar stuurde Mesdag regelmatig een toelage naar deze Italiaanse collega. De afspraak was dat deze daarvoor schilderijen en studies maakte. Zo kreeg Mesdag zo’n honderdvijftig werken toegezonden, teveel om allemaal zelf te houden. Hij organiseerde tentoonstellingen van Mancini’s werk en verkocht ook veel door. Deze focuspresentatie belicht de bijzondere overeenkomst tussen de twee kunstenaars, die elkaar opmerkelijk genoeg nooit ontmoet hebben. Ook is er aandacht voor Mancini’s eigenzinnige schildertechniek. Hij was zijn tijd ver vooruit en verwerkte soms onverwachte materialen als stukjes glas of metaalfolie in zijn werk om speciale lichteffecten te bereiken. Recent onderzoek in het restauratie-atelier van het Van Gogh Museum heeft veel nieuwe gegevens opgeleverd, waarvan er nu enkele worden gepresenteerd in De Mesdag Collectie.

terug naar boven

terug naar boven

terug naar boven

Penseelprinsessen II. Schilderen als beroep is het vervolg op de tentoonstelling Penseelprinsessen I, Kunstenaressen om het hof in de 19de eeuw in Paleis Het Loo, 18 februari – 27 mei 2012. Waar in Paleis Het Loo de nadruk ligt op dames die schilderden uit liefhebberij, toont De Mesdag Collectie werk van beroepskunstenaressen zoals Thérèse Schwartze, Henriette Ronner-Knip, Maria Vos en Sientje Mesdag-van Houten.
De tentoonstellingen zijn samengesteld door gastconservator Hanna Klarenbeek en worden georganiseerd in samenwerking met het RKD (Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie).  Meer informatie vindt u op: www.penseelprinsessen.nl

terug naar boven

terug naar boven

Courbet was opgepakt voor zijn actieve rol in het revolutionaire stadsbestuur van Parijs tijdens de Frans-Duitse oorlog van 1870-’71, de zogenaamde Commune de Paris. Vanuit de gevangenis klaagde hij dat hij weliswaar toestemming had om te schilderen, maar dat hij zonder model maar weinig kon beginnen. Zijn zusje Zoé bracht hem daarom vruchten en bloemen, zodat hij stillevens kon maken.

Deze rode en gele appels appels zijn niet op een mooie schaal gepresenteerd, maar liggen buiten op de grond. Courbet toont ze als een achteloze verzameling valappels in een donker landschap. Het fruit vertoont rotte plekken, waarvan wel gedacht wordt dat ze een verwijzing zijn naar de geestelijke en maatschappelijke schade die de kunstenaar leed door zijn gevangenschap.

Courbet buitte het feit dat hij om politieke redenen gevangen had gezeten ook uit. Hij wist zijn imago als revolutionair in te zetten voor zijn financieel gewin. De schilderijen die Courbet in Ste.-Pélagie schilderde vonden namelijk gretig aftrek bij zijn politieke medestanders. Dat bracht hem ertoe de naam van de gevangenis en de datering ’71 ook op enkele stillevens te zetten die hij pas na zijn vrijlating in 1872 maakte. Dit schilderij, dat Mesdag in 1886 kocht, is een fraai voorbeeld van zo’n geantedateerd werk.

Naast het museum ligt het voormalige woonhuis van de Mesdags, dat u kunt afhuren voor vergaderingen en evenementen.

Het museum De Mesdag Collectie is in beheer van het Van Gogh Museum.

Download hier de bezoekersbrochure (pdf)

Gesloten
1 januari, 30 april, 25 en 26 december

Grotere kaart weergeven